Waarom AI niet kan bepalen welk beroep bij je past
AI kan heel veel en heel snel. En dat is nadelig voor kandidaten in het proces van het vinden van ander werk. AI is dan als een oom die in een half uur zegt wat je moet worden. Veel mensen zullen misschien iets met het advies van een oom doen maar vooral ook verder kijken. Toch is dat hoe AI werkt. Kant en klare antwoorden. Hoe goed en correct ook, maar ze beklijven niet. Dat heeft te maken met twee zaken.

AI vermindert onze nieuwsgierigheid
In een opiniestuk in de New York Times stelt nieuwsgierigheidsexpert Le Cunff van het King’s College in Londen dat AI-zoekmachines niet alleen veranderen hoe we zoeken, maar ook hoe we leren en denken.
Snelle antwoorden maken een einde aan de zoektocht die we vroeger maakten langs verschillende websites en onverwachte inzichten. Juist tijdens die zoektocht ontdekten we nieuwe ideeën en ontstond nieuwsgierigheid. AI probeert de weg tussen een vraag en een antwoord zo kort mogelijk te maken. Maar het is juist onderweg dat we vaak het meeste leren.
Daarom is het belangrijk dat je als kandidaat onderzoekt wat je leuk vindt, wat bij je past. Dit vergroot de kans op 'incidental learning'. Want veel nieuwe ideeën ontstaan juist doordat je tijdens het zoeken iets onverwachts tegenkomt. Volgens Le Cunff vermindert AI die serendipiteit, die kans op een toevalstreffer, aanzienlijk.
AI zorgt ervoor dat je iets minder goed begrijpt en onthoudt
Wanneer met behulp van AI een antwoord binnen enkele seconden beschikbaar is, stellen mensen minder vervolgvragen en graven ze minder diep. Daardoor ontstaat het risico dat kandidaten kant-en-klare conclusies consumeren in plaats van zelf verbanden te leggen. Kandidaten onthouden daardoor minder goed wat ze hebben ontdekt. Voor een simpele kennisvraag is dat minder erg. Maar voor een fundamentele vraag op het gebied van je volgende carrièrestap is dat wel erg.
Het vinden van ander werk is een belangrijke zoektocht en je moet als kandidaat goed begrijpen waarom je bepaalde keuzes maakt. Dat maakt kandidaten uiteindelijk weerbaarder en zelfredzamer. Het is dus helemaal niet erg dat kandidaten wat meer werk moeten verrichten om te ontdekken wat hun competenties, interesses en drijfveren zijn. En welke beroepen of loopbaanmogelijkheden hierbij passen. Sterker nog. Dit vergroot de kans op een duurzame oplossing.
AI is vooral handig voor de adviseur
AI is vooral handig en bruikbaar voor de adviseur. Een adviseur hoeft niet op ontdekkingstocht voor zichzelf. Die moet zo veel mogelijk kandidaten zo goed mogelijk begeleiden. Dan is AI vooral handig en scheelt veel tijd. Zoals bij het maken van rapportages. Doordat de adviseur veel expertise heeft kan deze de kandidaat helpen bij zijn of haar afwegingen, tegen zichzelf beschermen, stimuleren wanneer dat nodig is, op de goede weg helpen en vooral de kandidaat zelf laten ontdekken wat deze wil en kan. Want een goede adviseur zei voor het begin van het AI-tijdperk ook niet tegen een kandidaat wat hij of zij moest worden maar liet een kandidaat dat zelf ontdekken.
Meer artikelen

Nieuw re-integratieplatform Veranderbaan neemt Jobpersonality over
Veranderbaan heeft op 1 oktober Jobpersonality overgenomen. De bekende loopbaantesten en beroepenzoeker van Jobpersonality worden daarmee een vast onderdeel van Veranderbaan en krijgen een bredere toepassing binnen re-integratie. Jobpersonality blijft daarnaast zelfstandig beschikbaar, met gratis loopbaantesten en een beroepenzoeker.

Waarom AI de rol van de adviseur belangrijker maakt
Bijna iedereen gebruikt ChatGPT, Claude, Gemini of een andere AI-tool. Zowel privé als zakelijk. En mensen worden er steeds handiger in. Ook bij loopbaanadvies en re-integratie. Een kandidaat kan tegenwoordig in enkele seconden een lijst krijgen met beroepen die volgens een algoritme bij hem of haar passen. Dat lijkt efficiënt. Maar daarmee ontstaat ook een fundamentele vraag: helpen we iemand werkelijk bij het maken van een beroepskeuze als we het denkwerk grotendeels voor hem of haar overnemen? Wij denken van niet. Aan het gebruik van AI zitten veel nadelen. Vooral voor de kandidaat. De adviseur moet kandidaten helpen en beschermen bij het gebruik van AI. Voor de adviseur heeft AI daarentegen wel veel voordelen. AI zal de rol van de adviseur in onze ogen alleen maar belangrijker maken.

Hoe het uiteenspatten van een droom leidde tot een goede loopbaankeuze
Soms bepaalt niet het realiseren van je droom de rest van je loopbaan, maar juist het moment waarop die droom onverwacht uiteenvalt. Voor mij begon dat met het uitloten voor een plaats op de Sportacademie. En toen had ik een beroepskeuzeprobleem.